Việt Y cổ truyền chữa bệnh nghiện Ma túy Đá
Lưu Hưng Linh

Phần Một
Việt Y cổ truyền nhận biết về ma túy Đá

1. Những thông tin về Ma túy Đá của Tây Y

     Ngay sau khi Ma túy Đá xuất hiện công khai ở Việt Nam, Bách khoa toàn thư mở Wikipedia Việt nam đã đăng thông tin về chất gây nghiện độc hại này. Trang thông tin đã thu hút được rất người truy cập vì nó được đánh giá là có hàm lượng thông tin đứng đắn và luôn cập nhật, đáng được tham khảo nhất trong các tài liệu dịch thuật. Từ ngày đó, các trang WEB Việt tải thông tin về Ma túy Đá đều dựa vào thông tin của Wiki để truyền bá kiến thức chữa trị căn bệnh hiểm ác này. Chưa thấy có công trình nghiên cứu nào của các nhà bác học về Tây y ở trong nước có ý kiến độc lập về Ma túy Đá. Tuy nhiên, sự công bố những văn bản dịch thuật kiến thức nước ngoài về ma túy Đá cũng rất bổ ích vì nó giúp cho người Việt ở trong nước biết về thực trạng của tai họa. Tài liệu Dịch cho biết: “Ma túy đá" hay còn gọi là hàng đá, chấm đá là tên gọi chỉ chung cho các loại ma túy tổng hợp, có chứa chất methamphetamine (meth) và amphethamine (amph) thậm chí là niketamid được phối trộn phức tạp từ nguyên liệu tự nhiên và hóa chất khác nhau trong đó thành phần chính, phổ biến là methamphetamine. Loại ma túy này được giới sử dụng gọi là đá vì hình dạng bên ngoài trông giống đá - là tinh thể kết tinh thành những mảnh vụn li ti, gần giống với hạt mì chính (bột ngọt) hoặc giống hạt muối và óng ánh giống đá.

Ma túy đá hay còn gọi là hàng đá, chấm đá

     Ngoài dạng phổ biến trên, ma túy đá còn bán bất hợp pháp trên thị trường dưới các dạng cục, bột, viên nén. Đây là một loại ma tuý mới tồn tại dưới dạng thức tinh thể. Ma túy đá không chỉ được biết đến với tác dụng gây phê cho người nghiện mà còn là một loại thuốc khiến người dùng thèm muốn cả chuyện quan hệ tình dục. Nhiều người dùng ma túy đá để vui chơi hết mình, chứng tỏ đẳng cấp mà không biết rằng có sức tàn phá đối với sức khỏe, đồng thời gây ảnh hưởng xấu đến xã hội. Biểu hiện của những người thường xuyên sử dụng ma túy gây ra hậu quả thường thấy ảnh hưởng cho xã hội như chém giết người vô cớ, cuồng dâm, hoang tưởng, mất kiểm soát hành vi, nặng hơn sẽ mắc tâm thần và hậu quả cá nhân là suy kiệt thể chất và suy giảm khả năng tình dục.

     Ma túy Đá được ra đời một cách tình cờ. Cách đây nhiều năm, thế giới đã biết tới meth là loại thuốc được điều chế để điều trị cho các bệnh nhân có bệnh tâm thần, trầm cảm… Khi dùng, thuốc sẽ kích thích hệ thần kinh người bệnh, khiến họ trở nên hoạt bát, tinh thần hưng phấn, mất cảm giác mệt mỏi, buồn ngủ và làm trí nhớ người được cải thiện. Tuy nhiên, quá trình đưa vào sử dụng, các bác sĩ, các nhà khoa học nhận thấy, meth gây cho người sử dụng các tác dụng xấu và có hại. Người dùng meth nhiều, ảo giác sẽ luôn thường trực, luôn ở trạng thái buồn ngủ, thần kinh rối loạn, tính cách trở nên hung hãn. Theo các nhà nghiên cứu, meth trước đây được nhiều binh sĩ phương Tây sử dụng trước mỗi trận đánh, để kích thích hưng phấn, mất cảm giác đói, không buồn ngủ và không sợ hãi khi làm nhiệm vụ.

     Những người lính giải ngũ mang theo thói quen dùng meth vô tình truyền bá một tệ nạn mà xã hội vô cùng nguy hiểm. Ngay khi sử dụng, meth sẽ tác động trực tiếp gây kích thích hệ thần kinh trung ương và có thể tạo ảo giác trong một thời gian dài. Sự hưng phấn, sung mãn, tự tin của những người sử dụng loại ma túy này khiến họ có thể làm những điều họ không dám như: chạy xe điên cuồng, tự rạch, cào, cắn vào chính cơ thể mình, quan hệ tình dục tập thể, nhảy nhót, la hét… Do cũng chứa chất dùng trong thuốc giảm cân, do vậy, meth kích thích người sử dụng hoạt động với tần suất cao nhưng lại không làm họ thèm ăn, buồn ngủ sau đó 3 - 4 ngày liền, hoặc lâu hơn.

Một số biểu hiện hưng phấn khi sử dụng ma túy đá gồm:

- Cảm thấy khoẻ khoắn, lâng lâng sung sướng
- Tỉnh táo hơn và tràn đầy sinh lực
- Tăng ham muốn tình dục
- Tăng khả năng giao tiếp
- Không cảm thấy đói
- Thông thái hơn, tâm trạng tốt hơn
- Nhịp tim và huyết áp tăng
- Tăng thân nhiệt
- Giãn đồng tử
- Thở nhanh
- Khô miệng và khó nuốt, nếu nặng có thể gây tình trạng mất nước và sốt cao

Sự tàn phá khủng khiếp của meth đã thu hút các nhà khoa học tìm nguyên nhân gây hại của nó và người ta nhận ra chất gây nghiện tổng hợp được nhà khoa học Nagai Nagayoshi tổng hợp lần đầu tiên vào năm 1983 tại Nhật Bản. Khi dùng thuốc người ta mất cảm giác thèm ăn, thèm ngủ và hoạt động hết công suất cho việc nhảy nhót, lắc lư và hoạt động tình dục… Khi hết ảo giác sẽ như người vô hồn, thân hình tàn tạ, sức khỏe giảm sút nghiêm trọng. Có thuốc thì vậy, nhưng khi không dùng, người nghiện sẽ có cảm giác lo lắng, sợ hãi, khó chịu ở não và toàn cơ thể, thích xa lánh mọi người. Cùng với đó, cảm giác như bị sâu bọ bò trong da phải cào cấu mặt để thoát cơn khó chịu.

     Cách phân tích cấu tạo Ma túy Đá cùng với cách đọc bệnh của Tây Y đưa tới liệu pháp điều trị rất tiêu cực. Điều quan trọng là Tây y không có thuốc cai nghiện đặc hiệu. Cách chữa hiện nay vẫn chỉ là cắt cơn cưỡng bức (cách ly với Ma túy) rồi sau đó dùng thuốc phục hồi sức khỏe. Tình trạng phổ biến hiện nay là dùng biện pháp “Nhà Tù” để cai nghiện ma túy Đá gây rất nhiều hệ lụy. Hiện tượng tù nhân (mang danh là trại viên cai nghiện) nổi loạn bắt giam giám thị rồi bỏ trốn không phải là trường hợp hiếm gặp.

2. Sự nhận biết về ma túy Đá của Việt y cổ truyền

     Bằng quan sát thực trạng bệnh tật của nhiều người nghiện chất Ma túy Đá, những người hành nghề Việt y cổ truyền nhận ngay ra: Đây là triệu chứng ngộ độc Ma Hoàng.

     Ma Hoàng là cây thuốc được dùng rất hạn chế trong Y học Dân gian nước Việt, thường chỉ thấy các ông Lang hành nghề theo Trung Y ưa dùng, vì qua thực tế chữa bệnh, cây thuốc này gây nhiều tai biến. Ngộ độc Ma Hoàng thường làm người dùng nó phát bệnh điên khùng. Trong tác phẩm “Những cây thuốc và vị thuốc Việt nam”, ông Đỗ Tất Lợi tổng hợp các tài liệu của Trung Quốc và Nhật Bản để sơ bộ giới thiệu về cây thuốc này (trang 614- 618). Tuy nhiên nếu chỉ dừng lại với ông Đỗ Tất Lợi thì chưa đủ dữ liệu để mổ xẻ Ma túy Đá.

Cây Ma hoàng (Ephedra distachya)     Ephedra viridis ở miền tây Nevada
Cây Ma hoàng (Ephedra distachya) - Ảnh lấy từ Wikipedia

     Cây Ma hoàng đã được y học dân gian phương Đông phát hiện và dùng chữa bệnh từ rất lâu đời. Những chứng bệnh được chữa bằng thân và lá cây Ma Hoàng thường là: Ho lâu năm, hen suyễn, viêm phế quản, đau khớp xương… Về tính chất của Ma Hoàng, các tài liệu Đông y cổ có ghi: Vị đắng, tính ôn vào 4 kinh: Tâm, Phế, Bàng quang và ruột Già. Qua thực tế chữa bệnh, những thẫy chữa của Đông y nhận thấy công năng chữa bệnh của ma hoàng rất lớn, nó có thể phá tích tụ, tiêu xích ban độc, chữa trúng phong (đột quỵ) rất hiệu nghiệm, nhưng nếu không có bề dày kinh nghiệm dùng cây thuốc này mà vội kê đơn "Ma hoàng" thì gây nguy hại cho người bệnh, đó là chứng “hư hao”, tức là suy kiệt. Với kết quả hai mặt đó, vị thuốc Ma Hoàng đối với Đông y được coi là “viễn vị” đầy bí ẩn. Phải đợi đến hai thập niên cuối của Thế kỷ 19, khi khoa học kỹ thuật Sinh-Hóa học phát triển, bí ẩn của các cây thuốc chữa bệnh lần lượt được  giải mã khi người ta phát hiện ra chất Ancaloit của thực vật tích chứa trong cây Ma Hoàng

Cấu trúc hóa học của ephedrin, một ancaloit

       Cấu trúc hóa học của ephedrin, một ancaloit nhóm phenetylamin được hai nhà bác học người Nhật bản có tên là Nagai và Hamanashi chiết xuất được từ năm 1887. Phần lớn alcaloid trong thiên nhiên công thức cấu tạo có oxy nghĩa là trong công thức có C, H, N, O, những alcaloid này thường ở thể rắn ở nhiệt độ thường.

Ví dụ: Morphine, codein, strychnin, quinin, reserpin.

Những alcaloid thành phần cấu tạo không có oxy thường ở thể lỏng. Nhưng cũng có một số trường hợp ngoại lệ.

Ví dụ: Coniin, nicotin, spartein.

Tác động sinh học:

Công dụng của alkaloid rất đa dạng và phong phú, tùy theo từng loại alkaloid

A. Tác dụng lên hệ thần kinh

1. Kích thích thần kinh trung ương: strychnine, caffeine

2. Ức chế thần kinh trung ương: morphin. Codeine

3. Kích thích thần kinh giao cảm: ephedrine

4. Liệt giao cảm: yohimbin

5. Kích thích phó giao cảm: pilocarpin

6. Liệt phó giao cảm: atropine

7. Gây tê: cocaine

B. Tác dụng hạ huyết áp: reserpine, serpentin

C. Tác dụng chống ung thư: taxol, vinblastine, vincristine

D. Tác dụng diệt ký sinh trùng, diệt khuẩn: quinine, berberine, arecoline, emetine

Sự tạo thành alkaloid trong cây

     Nhờ phương pháp đánh dấu đồng vị phóng xạ người ta đã chứng minh được alkaloid tạo ra từ các acid amin. (Chỉ dẫn này là vô cùng quan trọng để đọc bệnh và điều trị chứng nghiện Ma túy Đá, nói kỹ ở phần sau).

     Từ ngày hai nhà bác học người Nhật bản chiết xuất được chất Ancaloit Enphedrin có công thức hóa học là C10H15NO  thì Tây y cũng dùng Ma hoàng để chữa bệnh. Tây y dùng Enphedrin dưới dạng muối Clohydrat hay Sunfat  để chữa bệnh Hen, hoặc làm thuốc nhỏ mũi. Nhờ tính chất gây phê của nó, nên Ma hoàng còn được dùng như một thực phẩm chức năng giảm béo rất được ưa chuộng ở các nước thuộc Châu Mỹ.

   Ma hoàng là một trong các loài thực vật  trong lịch sử đã được người dân bản địa sử dụng cho nhiều mục đích y học khác nhau, và có lẽ nó là một ứng cử viên cho loại cây soma trong các tôn giáo của người Ấn Độ, Iran (có tính bùa ngải). Các ancaloit như ephedrin và pseudoephedrin là thành phần hoạt hóa chính của các loại thực phẩm bùa ngải này. Khi Ephedrin chiếm khoảng 40-90% hàm lượng ancaloit, với phần còn lại chứa pseudoephedrin và các dạng khử mêtyl của chúng thì Ephedrin bị coi là chất kích thích (doping) và nó bị cấm sử dụng trong phần lớn các cuộc thi đấu thể thao.

     Vào đầu những năm thập niên 1990, các e ngại về độ an toàn của Ma hoàng và các sản phẩm có nguồn gốc Ma hoàng bắt đầu tăng lên trong công chúng. Ma hoàng cũng đã được tìm thấy trong nhiều sản phẩm ăn kiêng thông dụng. Các amin kích thích thần kinh giao cảm như ephedrin làm tăng nhịp tim và huyết áp, vì thế nó có thể là nguy hiểm đối với những người có tiền sử liên quan đến các bệnh tim mạch.

     Tại Giải vô địch bóng đá thế giới của FIFA năm 1994 tại Hoa Kỳ thì cầu thủ Diego Armando Maradona người Argentina đã có kết quả dương tính đối với ephedrin khi sử dụng một loại thuốc - thực phẩm có chứa chất này. Vận động viên đua mô tô người Nhật Bản là Noriyuki Haga cũng có kết quả dương tính vào năm 2000 và bị truất quyền thi đấu ở cuộc đua kế tiếp cũng như không được tính điểm ở cuộc đua đó. Từ những sự kiện đó, chất Ancaloit  Enphedrin trong cây Ma hoàng đã được những dược sỹ không còn lương tâm sử dụng làm chủ vị sản xuất Ma túy Đá như ta thấy ngày nay.

     Còn tiếp ...

_Việt Y Cổ Truyền_
"Nhận chữa các bệnh nan y, mãn tính bằng thuốc cổ truyền thuần việt"