1. Hội chứng nghiện

Nét đặc trưng trung tâm để mô tả hội chứng nghiện là sự thèm muốn mạnh mẽ, đôi khi rất mãnh liệt được sử dụng các chất: ma túy, rượu hoặc thuốc lá.

Các nguyên nhân chỉ đạo chuẩn đoán: chuẩn đoán xác định phải có 3 trở lên các tiêu chuẩn sau đây:

- Thèm muốn mạnh mẽ hoặc buộc phải sử dụng rượu hoặc chất ma túy.

- Khó khăn trong việc kiểm tra tập tính sử dụng chất đó về thời gian bắt đầu hoặc kết thúc, mức độ sử dụng.

- Một trạng thái cai sinh lý khi việc sử dụng ma túy bị ngừng hoặc bị giảm bớt.

- Có bằng chứng về sự dung nạp nhu cầu phải tăng liều để làm mất các biểu hiện cai. Dùng liều cao mà đối với người bình thường có thể gây tử vong.

Dần dần xao lãng thú vui hoặc thích thú trước đây, tăng thời gian tìm kiếm hay sử dụng ma túy.

Tiếp tục sử dụng ma túy mặc dù có bằng chứng rõ ràng về hậu quả có hại của ma túy.

2. Hội chứng cai

Hội chứng cai: là một tập hợp các triệu chứng ở mức độ trầm trọng khác nhau xuất hiện khi cai nghiện tuyệt đối hay tương đối một chất đã được sử dụng nhiều lần, thường kéo dài với liều cao. Trạng thái cai có thể biến chứng co giật.

Các nguyên tắc chỉ đạo chuẩn đoán:

* Trạng thái cai là chỉ điểm của hội chứng nghiện.

* Các triệu chứng có thể thay đổi tùy theo chất đã dùng. Các rối loạn tâm thần (lo âu, trầm cảm, rối loạn giấc ngủ) cũng là nét phổ biến nổi bật.

* Sau khi dùng thuốc 12 – 14 giờ mà không được nhắc lại thì sẽ xuất hiện hội chứng này, bao gồm các biểu hiện:

- Ngáp, chảy nước mắt, nước mũi.

- Ngạt mũi, sổ mũi.

- Chán ăn.

- Đồng tử giãn.

- Run và nổi da gà.

* Sau 36 giờ thì xuất hiện:

- Co rút cơ, chuột rút.

- Đau quặn ở bụng, ở lưng, ở chân.

- Bệnh nhân bất an.

- Tăng nhịp tim và huyết áp.

- Chóng mặt, buồn nôn, ỉa chảy.

* Có thể kéo dài tới 48 hoặc 72 giờ, giảm dần 5 – 10 ngày sau. Nhưng có thể bệnh nhân vẫn tiếp tục có các biểu hiện:

- Cảm giác yếu, mệt.

- Bất an, uể oải.

- Cảm giác nặng nề, buồn chán.

- Khí sắc thất thường, dễ cáu gắt.

- Đi lại loạng choạng.

- Đôi khi khóc lóc vật vã.

- Phá phách.

- Tự sát.

Ở phần lớn các trường hợp mức độ của các triệu chứng trên phụ thuộc vào liều lượng ma túy đã dùng.

Ngưng ma túy đột ngột có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của bệnh nhân. Vì vậy người ta mới phải điều trị và chăm sóc bệnh nhân trong giai đoạn cai ma túy.

Việc cắt ma túy nên tiến hành từ từ. Thay bằng cung cấp ma túy cho bệnh nhân mỗi ngày người ta có thể giảm dần số lượng ma túy mỗi lần là 30mg và giảm đi số lần mỗi ngày, từ 1 lần/ngày xuống còn 2 ngày/lần và giảm tới ngưng hẳn sau 10 ngày.

5. Biến đổi nhân cách và rối loạn hành vi do ma túy

Người nghiện ma túy mất dần các mối quan hệ xã hội, chỉ quan tâm tới vấn đề tìm kiếm ma túy và có tiền để mua ma túy. Vì ma túy họ có thể làm tất cả: ăn cắp, ăn cướp, đánh giết người thân để có tiền mua ma túy.

Người nghiện ma túy giảm dần các thú vui, các ham muốn sở thích trước đây; mất dần khả năng học tập, làm việc và khả năng thích nghi.

Người nghiện ma túy hay mặc cảm, sợ hãi, lẩn trốn xã hội, sống ích kỷ, hẹp hòi, ít thiện cảm và nghi kỵ người khác.

Thích các mối quan hệ băng nhóm ngoài vòng pháp luật.

Có nhiều người hay quậy phá gây mất an ninh trật tự.

Mất ngủ, suy nhược, da xanh thiếu máu, phục trang dơ bẩn, cẩu thả, lười biếng.

IV. CHUẨN ĐOÁN NGƯỜI NGHIỆN MA TÚY

Làm thế nào để phát hiện sớm được một người nghiện ma túy?

1. Quan sát dáng vẻ bên ngoài

- Da mại mại xanh, da chì.

- Có nhiều chỗ đâm kim ở tay.

- Nhiều vết chai sẹo.

Có giai đoạn:

- Bất an, lo lắng, buồn rầu.

- Tiếp theo có giai đoạn hưng phấn, vui vẻ, hời hợt. Thường là sau khi đã dùng ma túy.

2. Để chuẩn đoán xác định

Nên tách đối tượng ra khỏi nguồn cung cấp ma túy để quan sát hội chứng cai. Thông thường sau 12 – 36 giờ không được dùng thuốc trở lại sẽ xuất hiện hội chứng cai. Không áp dụng với đối tượng nghiện ma túy đá .

3. Làm thử nghiệm bằng việc làm xuất hiện hội chứng cai

Tiêm dưới da chất N – Alimorphin (Naline), một chất đối vận của Morphin. Tiêm dưới da 3mg Naline, sau 20 phút sẽ xuất hiện hội chứng cai.

Nếu đối tượng trước đó đã dùng khoảng 60mg Morphin hặc Heerroin mỗi ngày.

Nếu thử nghiệm lần đầu (-), có thể nhắc lại lần sau 5mg sau 30 phút.

N – Alimorphin có thể nảy sinh: chóng mặt, vã mồ hôi, co đồng tử, giảm nhịp thở, cảm giác sau mê.

Khi phản ứng âm tính có nghĩa rằng đối tượng đã chưa dùng Morphin và các dẫn chất trong vòng một tuần lễ.

* Thử n tiểu: tìm sự hiện diện của ma túy.

Sau ít giờ người nghiện đưa ma túy vào người, có thể tháy ma túy hiện diện ở nước tiểu. Sau 3 – 5 ngày không dùng ma túy thì ít có cơ hội tìm thấy ma túy trong nước tiểu.

Hiện nay có nhiều phương pháp để kiểm tra sự hiện diện của ma túy trong nước tiểu.

Ở Việt Nam ta có phương pháp:

- Dùng que nhúng.

- Xát khí lớp mỏng.

4. Bố mẹ, gia đình có biện pháp, hình thức nào để phát hiện?

4.1. Để ý, quan tâm đến sinh hoạt, quan hệ của trẻ, nếu chơi với kẻ có hành tung xấu, lui tới các động nhảy nhót nên ngăn cản.

4.2. Thường xuyên tâm sự, hỏi han, quan tâm tới trẻ.

Khi thấy có biểu hiện bất thường dặc biệt ngày thứ 3 sau kỳ nghỉ cuối tuần về tâm lý, hành vi nên đưa đi khám hoặc xin tư vấn của bác sĩ chuyên khoa tâm thần, tâm lý.

4.4. Nêu nghi ngờ nên đưa đi xét nghiệm máu, nước tiểu tìm dư chất của ma túy để chuẩn đoán chính xác.

4.5. Theo dõi sự xuất hiện của dấu hiệu kiểm chứng như:

* Cơn hoảng sợ lo lắng.

* Hành vi ám ảnh.

* Loạn thần.

* Rối loạn cơ thể hóa.

* Mất hứng thú tình dục.

* Chán ăn, giảm cân.

_Việt Y Cổ Truyền_
"Nhận chữa các bệnh nan y, mãn tính bằng thuốc cổ truyền thuần việt"