1. Nguồn gốc bệnh sinh và các triệu chứng

     Hành kinh bình thường là có máu màu đỏ sẫm lẫn một số mảnh vụn và chất nhờn của màng tử cung rỉ ra liên tục trong vòng thời gian từ 2 - 7 ngày được coi là bình thường. Lượng máu kinh nguyệt bình quân là khoảng 50ml. Hành kinh không đều thường là đến trước hoặc sau 7 ngày, hay không có quy luật, kinh nguyệt ra quá nhiều dây dưa mãi không sạch, kéo dài từ 10 ngày trở lên với máu có màu đen sẫm hoặc đỏ nhạt.

     Những phụ nữ mới có kinh khoảng 2 - 3 năm, chức năng của buồng trứng chưa phát triển hoàn thiện, nên kinh nguyệt vẫn chưa đi vào chu kỳ đều đặn, nhưng sau đó sẽ đi vào hoạt động theo quy luật. Nếu hiện tượng này có tính chất thường xuyên và kéo dài thì có thể là triệu chứng của các bệnh phụ khoa có liên quan đến buồng trứng, thành tử cung, hay gặp nhất là hội chứng đa nang buồng trứng.

     Hội chứng buồng trứng đa nang hay còn được gọi là hội chứng Stein - Leventhal, do Irvine F. Stein và Michael Leventhal mô tả đầu tiên năm 1937. Ông cho rằng đây là bệnh do tình trạng rối loạn nội tiết gây ra.

     Hội chứng buồng trứng đa nang chiếm tỷ lệ khoảng 6 - 10% phụ nữ trong tuổi sinh đẻ. Bệnh thường xuất hiện và tuổi dậy thì nhưng cũng có thể xuất hiện vào tuổi từ 20 đến 25.

     Những phụ nữ bị buồng trứng đa nang thường là những người có sự gia tăng bất thường về nồng độ Testosterone và LH, những chất này sẽ làm gián đoạn quá trình phát triển của nang noãn. Buồng trứng xuất hiện nhiều nang nhỏ (từ 6 – 10 nang < 10mm) do nang noãn không phát triển được, trứng không thể trưởng thành và không có hiện tượng rụng trứng. Những người gặp phải hội chứng đa nang buồng trứng thường có tỷ lệ vô sinh rất cao. Nếu không được điều trị sớm, họ sẽ dễ lâm vào tình trạng không phóng noãn kéo dài, có thể dẫn đến ung thư nội mạc tử cung.

     Ngoài ra, hiện tượng kinh nguyệt không đều còn có thể bắt nguồn từ lối sống thiếu khoa học như mất cân đối về dinh dưỡng, chế độ ăn thiếu chất đạm, thiếu vitamin hoặc tinh thần không ổn định, căng thẳng do công việc, học tập, do môi trường sống, điều kiện làm việc, tình cảm riêng tư …

Chu kỳ kinh nguyệt

2. Điều trị của Tây y
      Xuất phát từ phương pháp luận bệnh nên cách điều trị bệnh rong kinh của Tây y thường có những liệu trình và thủ thuật sau:

- Một sự kết hợp của Estrogen và Progestogen được các bác sỹ sử dụng để giảm chảy máu kinh nguyệt, thường dùng thuốc tránh thai để điều trị.
- Thuốc giảm đau có tính giảm viêm và hạ nhiệt như Mefenamic axit ponstan làm giảm chảy máu và hết đau.
- Sử dụng Tranexamic axit (cykloklapron) làm giảm 50% sự đông máu và chảy máu. Tuy nhiên chúng có tác dụng phụ là chuột rút chân, buồn nôn và rủi ro lớn hơn là sự nghẽn tĩnh mạch sâu.
- Bổ sung sắt được đưa ra nhằm khắc phục tình trạng thiếu máu.
- Dùng Que cấy ghép cấy dưới da ở bên trên cánh tay. Điều này có thể kiểm soát chảy máu tối đa 3 năm. Nếu  muốn mang thai, thì phải gỡ bỏ que cấy ghép này.
- Tiêm hormon nữ tổng hợp Acetate vào sâu trong cơ bắp mỗi 3 tháng/lần vào cánh tay hoặc phía trên mông.
- Cắt bỏ màng trong tử cung, áo niêm mạc tử cung khoảng 5 - 6 mm . Thủ thuật cắt bỏ tử cung để dừng hiện tượng kinh nguyệt vĩnh viễn. Trong nhiều trường hợp, cổ tử cung cũng được cắt bỏ, triệt tiêu khả năng sinh đẻ.

     Việt y cổ truyền cho rằng: bệnh đau bụng trước lúc hành kinh và nghiêm trọng hơn là bị rong kinh là một trọng bệnh của người đàn bà. Nguồn gốc bệnh sinh là do Gan, Thận lưỡng suy không hoạt động đúng chức năng sinh lý của chúng dẫn tới làm rối nhiễu chương trình định sẵn tiết hóc môn của các tuyến nội tiết.

     Gái tân thời gian mới hành kinh (khoảng một năm) trước khi hành kinh thường bị đau bụng như có kim châm là do có sự mất cân bằng giữa 2 kích thích tố nữ estrogen và progesterone trong quá trình rụng trứng và hủy trứng. Bởi vì, theo sinh lý thông thường trước khi rụng trứng màng tử cung sẽ dày lên để đón trứng làm tổ. Khi trứng không gặp tinh trùng thì diễn ra cơ chế tự hủy, tức là lớp màng tử cung tự bong ra gây xuất huyết nhẹ, không đau đớn gọi là hành kinh. Nhưng khi Gan, Thận lưỡng hư tác động đến tuyến nội tiết làm mất cân bằng giữa 2 kích thích tố làm cho lớp màng tử cung quá dày nên khi bong tróc kéo dài gây đau đớn và ra nhiều máu.Tình trạng mất thăng bằng này xảy ra nhiều nhất ở những cô gái tuổi dậy thì, có kinh lần đầu tiên, và những phụ nữ gần đến tuổi mãn kinh. Một vài bệnh cũng gây ra xáo trộn thăng bằng này, thí dụ như bệnh suy tuyến giáp trạng. Dùng hormone bừa bãi cũng có thể gây ra tình trạng rong kinh.

     Việt y cổ truyền nói Gan, Thận lưỡng hư gây bệnh rong kinh là do Gan thiếu vitamin K để làm ra Protrombin. Gan thiếu vitamin K là do tắc không hoàn toàn ống túi mật B. Muốn cơ thể tiếp thu được vitamin K qua thành ruột phải có đủ lượng mật tác dụng vào các mô mỡ. Nếu tắc ống túi mật, Vitamin K sẽ không còn nữa tỷ lệ nhóm Protrombin sẽ giảm đi và trong cơ thể sẽ xảy hiện tượng xuất huyết. Ta thấy sắc mặt người bị bệnh rong huyết luôn có màu vàng nhạt có nguyên nhân từ sự cố tắc không hoàn toàn ống túi mật.

     Cùng với Gan, Thận của người mắc chứng rong huyết thường  mắc chứng “nhiễm khuẩn từ dưới lên” vì làm vệ sinh bộ phận sinh dục không đúng cách: quá sạch bên ngoài nhưng lại rất bẩn bên trong. Đặc biệt những người đàn bà có nhiều bạn tình, những người này dương vật thường không sạch sẽ làm cho người phụ bị mắc chứng ”nhiễm trùng từ dưới lên”.  Thận bị nhiễm trùng từ dưới lên thường gây ra Hội chứng thận hư.

     Muốn chữa tận gốc căn bệnh rong huyết buộc phải giải độc cho gan và phục tráng thận, đồng thời phải có thuốc làm lành màng tử cung, chấm dứt hiện tượng cháy máu.

Bệnh kinh nguyệt

CÁCH NHẬN BIẾT
      * Nhận biết bệnh đau bụng kinh:

- Đau bụng dữ dội kiểu co thắt, kéo dài trên 3 ngày, sốt nóng, sốt lạnh, đau đầu, buồn nôn, nôn
- Căng tức ngực, đau vùng xương chậu lan xuống 2 đùi và lan ra sau lưng
- Tiêu chảy, tiểu nhiều, đổ mồ hôi, sắc mặt tái

     * Nhận biết bệnh rong kinh:
- Kỳ kinh kéo dài trên 7 ngày
- Có kinh 2 lần trong 1 kỳ (hết kinh rồi lại có lại)
-  Lượng kinh có thể ít hoặc nhiều kéo dài lâu không ngớt
- Hay mệt, hơi thở ngắn, dễ  cáu ngắt, bực bội xanh xao thiếu máu

3. Thuốc chữa của Việt y
      Dùng cho gái tân đau bụng trước khi hành kinh

  • Thanh cao  48 gam
  • Hoàng bá     12 gam (Tẩm nước muối sao)
  • Địa cốt bì    48 gam  (bỏ xương)
  • Bạch thược   70 gam  (tẩm rượu sao)

     Chính Thục địa 72 gam. Thục địa được nấu như sau: Lấy 150 gam Sinh Địa hoàng củ thuôn dài rửa sạch cho vào nối đất, vung đất, đổ vào 100 gam rượu + 200 gam nước giếng khơi + 5gam gừng tươi nấu nấu cạn lại đổ nước rược gừng và nấu tiếp cả thảy chín lần thì được. Thái nhỏ sao khô ròn

  • Đơn bì: 72 gam
  • Bạch Linh: 24 gam
  • A giao 72gam. (nướng trong chảo cát nóng đến phồng chín, trắng đều)
  • Ba kích nhục 24 gam (tẩm nước muối. sao)
  • Bạch quả 60 quả, lấy ngải cứu bọc kín cho vào gang nướng cháy, bỏ ngải cứu lấy nhân.

     Tất cả nghiền mịn trộn đều bảo quản trong hộp kín mỗi ngày uống 12gam chia làm 3 lần. Pha thuốc và nước ấm có 5gam mật ong cho dễ uống, nếu không có mật ong thì pha đường trắng cũng được. Uống liên tục trong 15 ngày rồi ngừng chờ đến kỳ hành kinh sau uống tiếp. Chú ý, điều trị giữa chứng có thể đã khỏi bệnh nhưng phải uống hết liệu trình để bệnh không tái phát.

     Thuốc dùng cho người rong kinh

  • Tục đoạn: 8gam
  • Kinh giới sao cháy đen: 24gam
  • Xuyên khung: 16gam
  • Cao Địa hoàng 80gam (cách chế cao địa hoàng như mô tả ở bài A)
  • Quy đầu: 40gam (rửa bằng rượu tốt, sao vàng trong nồi đất nung)
  • Rễ cây Thược dược hoa trắng: 24 gam tẩm rượu sao vàng
  • Sơn thù nhục: 24gam, sao vàng
  • Cam thảo: 8gam
  • Địa du: 24gam
  • Trắc bách diệp: 24 gam, sao cháy đen.

- Các vị nghiền thành bột mịn, bảo quản trong hộp kín. Uống 12 gam một ngày chia làm 3 lần.
- Uống với nước Âm - Dương.
- Điều trị trong 20 ngày chia làm 2 đợt đón đầu kỳ hành kinh hành tháng.

_Việt Y Cổ Truyền_
"Nhận chữa các bệnh nan y, mãn tính bằng thuốc cổ truyền thuần việt"